بخش چهارم: چسبندگی، کاهش نویز، تأثیر لاستیک بر برد خودروهای برقی و بهترین برندهای لاستیک EV

اگر تصور می‌کنید مهم‌ترین ویژگی یک لاستیک خودرو برقی تنها مقاومت غلتشی پایین (Rolling Resistance) است، باید بدانید که این تنها بخشی از ماجراست. یک لاستیک مناسب برای خودروهای برقی باید هم‌زمان در چند زمینه عملکرد فوق‌العاده‌ای داشته باشد؛ از جمله چسبندگی بالا در جاده خشک و خیس، کاهش صدای حرکت، تحمل وزن زیاد خودرو، انتقال گشتاور لحظه‌ای و کمک به افزایش برد خودرو.

به همین دلیل شرکت‌های مطرح دنیا مانند Michelin، Bridgestone، Hankook، Continental، Goodyear و Pirelli نسل جدیدی از تایرهای مخصوص خودروهای برقی را توسعه داده‌اند که در بسیاری از مشخصات با لاستیک‌های معمولی تفاوت دارند.

در این بخش به صورت تخصصی این فناوری‌ها را بررسی می‌کنیم.

چسبندگی لاستیک خودروهای برقی در جاده خشک و خیس (Dry & Wet Grip)

یکی از مهم‌ترین معیارهای انتخاب لاستیک برای خودروهای برقی، میزان Grip یا چسبندگی آن است.

چسبندگی مناسب باعث می‌شود خودرو بتواند:

• سریع‌تر ترمز بگیرد.
• در پیچ‌ها کنترل بیشتری داشته باشد.
• هنگام شتاب‌گیری هرزگردی نداشته باشد.
• در بارندگی ایمن‌تر حرکت کند.

در خودروهای برقی اهمیت Grip حتی بیشتر از خودروهای بنزینی است.

چرا خودروهای برقی به چسبندگی بیشتری نیاز دارند؟

خودروهای برقی معمولاً سه ویژگی مهم دارند:

• وزن بیشتر
• گشتاور بسیار زیاد
• شتاب لحظه‌ای

برای مثال بسیاری از خودروهای برقی از همان لحظه شروع حرکت، بیش از ۳۰۰ تا ۷۰۰ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کنند.

اگر لاستیک نتواند این نیرو را به آسفالت منتقل کند، نتیجه آن خواهد بود:

• هرزگردی لاستیک
• افزایش استهلاک
• کاهش کنترل خودرو
• افزایش مصرف انرژی

به همین دلیل لاستیک‌های EV از ترکیبات ویژه‌ای استفاده می‌کنند.

چسبندگی در جاده خشک (Dry Grip)

Dry Grip نشان می‌دهد لاستیک در آسفالت خشک چه میزان اصطکاک ایجاد می‌کند.

هرچه این مقدار بیشتر باشد:

• فرمان‌پذیری بهتر می‌شود.
• ترمزگیری کوتاه‌تر خواهد بود.
• خودرو در پیچ پایدارتر می‌شود.
• انتقال قدرت موتور کامل‌تر انجام می‌شود.

در خودروهای برقی این ویژگی اهمیت زیادی دارد زیرا شتاب اولیه بسیار بالا است.

عوامل مؤثر بر Dry Grip

۱. ترکیب مواد اولیه

لاستیک‌های EV معمولاً از ترکیبات سیلیکا (Silica Compound) استفاده می‌کنند.

مزایا:

• اصطکاک بالا
• کاهش گرما
• دوام بیشتر
• مقاومت غلتشی کمتر

۲. طراحی آج

الگوی آج تأثیر مستقیم بر میزان چسبندگی دارد.

نمونه‌ها:

• بلوک‌های بزرگ‌تر برای چسبندگی بهتر
• شیارهای زاویه‌دار
• سطح تماس بیشتر با زمین
• توزیع یکنواخت فشار

۳. ساختار دیواره

دیواره مقاوم باعث می‌شود لاستیک هنگام پیچیدن تغییر شکل کمتری داشته باشد و فرمان دقیق‌تر عمل کند.

چسبندگی در جاده خیس (Wet Grip)

اگر مهم‌ترین عامل ایمنی خودروهای برقی را بخواهیم نام ببریم، بدون شک Wet Grip یکی از آن‌هاست.

در زمان بارندگی، لایه‌ای از آب بین لاستیک و آسفالت قرار می‌گیرد.

اگر لاستیک نتواند آب را تخلیه کند، پدیده خطرناک Aquaplaning (آب‌سواری) رخ می‌دهد.

Aquaplaning چیست؟

زمانی که آب فرصت خروج از زیر لاستیک را نداشته باشد، لاستیک روی لایه‌ای از آب شناور می‌شود.

در این شرایط:

• فرمان عمل نمی‌کند.
• ترمزگیری تقریباً از بین می‌رود.
• خودرو کنترل خود را از دست می‌دهد.

فناوری‌های افزایش Wet Grip

شیارهای طولی عمیق

این شیارها آب را از مرکز لاستیک خارج می‌کنند.

شیارهای عرضی

باعث تخلیه سریع‌تر آب می‌شوند.

ترکیبات سیلیکا

سیلیکا حتی در هوای سرد نیز انعطاف لاستیک را حفظ می‌کند.

طراحی نامتقارن آج

امروزه بسیاری از لاستیک‌های EV از طراحی Asymmetric استفاده می‌کنند.

این طراحی باعث می‌شود:

• ترمز بهتر
• فرمان‌پذیری بیشتر
• خروج سریع آب
• صدای کمتر

رتبه‌بندی Wet Grip در اروپا

در برچسب انرژی اروپا، لاستیک‌ها از نظر Wet Grip رتبه‌بندی می‌شوند.

رده‌ها:

• A (بهترین)
• B
• C
• D
• E

تفاوت ترمزگیری بین رتبه A و E ممکن است بیش از ۱۵ تا ۱۸ متر باشد؛ اختلافی که در شرایط اضطراری می‌تواند بسیار تعیین‌کننده باشد.

ارتباط چسبندگی و مقاومت غلتشی

برخی تصور می‌کنند هرچه لاستیک چسبندگی بیشتری داشته باشد، مصرف انرژی نیز بیشتر خواهد شد.

در گذشته تا حد زیادی این موضوع درست بود، اما امروزه با استفاده از فناوری‌های نوین مانند:

• Nano Compound
• High Silica
• Smart Polymer
• Multi Compound

تولیدکنندگان توانسته‌اند تعادل مناسبی میان چسبندگی بالا و مقاومت غلتشی پایین ایجاد کنند؛ بنابراین خودروهای برقی می‌توانند هم ایمنی بیشتری داشته باشند و هم برد مناسبی ارائه دهند.

فناوری‌های کاهش نویز در لاستیک خودروهای برقی

یکی از ویژگی‌های مهم خودروهای برقی، سکوت آن‌هاست.

در خودروهای بنزینی، صدای موتور بخش زیادی از صدای حرکت را می‌پوشاند؛ اما در خودروهای برقی، نبود صدای موتور باعث می‌شود صدای تماس لاستیک با جاده کاملاً محسوس باشد.

به همین دلیل کاهش نویز لاستیک در خودروهای برقی اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.

منابع اصلی صدای لاستیک

صدای لاستیک معمولاً از چند عامل ایجاد می‌شود:

• برخورد آج با سطح جاده
• ارتعاش بلوک‌های آج
• فشرده و آزاد شدن هوا در شیارها
• ارتعاش دیواره لاستیک
• انتقال لرزش به سیستم تعلیق

فناوری فوم جذب صدا (Acoustic Foam)

یکی از مهم‌ترین فناوری‌های لاستیک‌های EV استفاده از فوم آکوستیک در داخل تایر است.

این فوم:

• ارتعاشات داخلی را جذب می‌کند.
• پژواک هوای داخل تایر را کاهش می‌دهد.
• نویز کابین را کم می‌کند.
• تجربه رانندگی آرام‌تری ایجاد می‌کند.

در برخی محصولات، این فناوری می‌تواند صدای داخل کابین را تا چند دسی‌بل کاهش دهد.

طراحی آج کم‌صدا

مهندسان برای کاهش نویز، الگوی آج را به گونه‌ای طراحی می‌کنند که بلوک‌های آج با فواصل متفاوت در کنار هم قرار گیرند. این طراحی از ایجاد فرکانس‌های یکنواخت و آزاردهنده جلوگیری می‌کند و صدای تولیدشده را کمتر می‌کند.

بهینه‌سازی دیواره لاستیک

دیواره‌های جدید علاوه بر استحکام بالا، ارتعاشات را بهتر جذب می‌کنند.

این ویژگی باعث:

• کاهش لرزش فرمان
• کاهش صدای جاده
• افزایش راحتی سرنشینان

می‌شود.

تأثیر لاستیک بر مصرف انرژی و افزایش برد خودرو برقی

بسیاری از رانندگان تصور می‌کنند برد خودرو برقی تنها به ظرفیت باتری وابسته است، در حالی که لاستیک نیز نقش مهمی در این موضوع دارد.

هرچه مقاومت غلتشی کمتر باشد، موتور برای حرکت خودرو انرژی کمتری مصرف می‌کند و در نتیجه برد خودرو افزایش می‌یابد.

مقاومت غلتشی چگونه بر برد تأثیر می‌گذارد؟

هنگام حرکت، بخشی از انرژی صرف تغییر شکل لاستیک و اصطکاک آن با سطح جاده می‌شود.

اگر لاستیک طراحی بهینه‌ای نداشته باشد:

• انرژی بیشتری هدر می‌رود.
• مصرف برق افزایش می‌یابد.
• برد خودرو کاهش پیدا می‌کند.

لاستیک‌های مخصوص EV با استفاده از مواد پیشرفته و ساختار بهینه، این اتلاف انرژی را کاهش می‌دهند.

عوامل مؤثر بر افزایش برد

فشار باد مناسب

کم بودن فشار باد باعث افزایش مقاومت غلتشی و مصرف انرژی می‌شود. بررسی منظم فشار باد یکی از ساده‌ترین راه‌های حفظ برد خودرو است.

وزن لاستیک

استفاده از مواد سبک‌تر در ساخت تایر باعث کاهش جرم چرخان و بهبود بهره‌وری می‌شود.

ترکیبات پیشرفته

پلیمرهای جدید و سیلیکا به کاهش اصطکاک داخلی لاستیک کمک می‌کنند.

طراحی آج

آج‌های بهینه ضمن حفظ چسبندگی، انرژی کمتری تلف می‌کنند.

لاستیک نامناسب چه اثری بر برد خودرو دارد؟

استفاده از لاستیکی که برای خودروهای برقی طراحی نشده باشد ممکن است باعث:

• افزایش مصرف انرژی
• کاهش برد حرکتی
• افزایش دمای لاستیک
• سایش سریع‌تر
• کاهش کیفیت رانندگی

شود.

به همین دلیل، انتخاب تایر مناسب می‌تواند در استفاده روزمره و سفرهای طولانی تأثیر محسوسی بر هزینه‌های شارژ و عملکرد خودرو داشته باشد.

بهترین برندهای لاستیک خودروهای برقی در دنیا

در سال‌های اخیر، تقریباً تمام تولیدکنندگان بزرگ لاستیک، محصولات اختصاصی برای خودروهای برقی عرضه کرده‌اند. این تایرها علاوه بر مقاومت غلتشی پایین، بر کاهش نویز، دوام بالا و چسبندگی مناسب تمرکز دارند.

۱. Michelin

سری‌های e.Primacy و Pilot Sport EV از شناخته‌شده‌ترین محصولات این برند هستند.

ویژگی‌ها:

• مقاومت غلتشی بسیار پایین
• برد بیشتر
• صدای کم
• دوام بالا
• چسبندگی عالی

۲. Hankook

سری iON به طور اختصاصی برای خودروهای برقی توسعه یافته است.

مزایا:

• فناوری i Sound Absorber
• کاهش نویز
• مقاومت غلتشی پایین
• فرمان‌پذیری دقیق

۳. Bridgestone

مدل Turanza EV یکی از موفق‌ترین لاستیک‌های این شرکت برای خودروهای برقی است.

مزایا:

• سواری نرم
• صدای کم
• چسبندگی بالا
• دوام مناسب

۴. Continental

سری EcoContact و برخی مدل‌های PremiumContact برای خودروهای برقی بهینه شده‌اند.

ویژگی‌ها:

• مصرف انرژی پایین
• ترمزگیری قوی
• عملکرد خوب در بارندگی
• عمر مفید بالا

۵. Pirelli

فناوری Elect در محصولات پیرلی برای خودروهای برقی توسعه یافته است.

مزایا:

• کاهش مقاومت غلتشی
• تحمل گشتاور بالا
• نویز کم
• عملکرد اسپرت

۶. Goodyear

سری ElectricDrive با تمرکز بر خودروهای برقی طراحی شده است.

ویژگی‌ها:

• دوام بالا
• مصرف انرژی کمتر
• عملکرد مطلوب در جاده خیس
• سواری راحت

جدول مقایسه بهترین برندهای لاستیک خودروهای برقی

جمع‌بندی

انتخاب لاستیک مناسب برای خودروهای برقی تنها به سایز یا قیمت محدود نمی‌شود. عواملی مانند چسبندگی در جاده خشک و خیس، فناوری‌های کاهش نویز، مقاومت غلتشی پایین، دوام بالا و سازگاری با گشتاور زیاد موتورهای برقی نقش تعیین‌کننده‌ای در ایمنی، راحتی رانندگی و افزایش برد خودرو دارند.

اگر قصد خرید لاستیک برای یک خودروی برقی را دارید، بهتر است محصولی را انتخاب کنید که به‌طور اختصاصی برای EV طراحی شده باشد. چنین لاستیک‌هایی با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، ضمن کاهش مصرف انرژی و افزایش برد، تجربه‌ای ایمن‌تر، کم‌صداتر و لذت‌بخش‌تر از رانندگی ارائه می‌دهند. برای دستیابی به بهترین نتیجه نیز همواره مشخصات توصیه‌شده توسط سازنده خودرو، شاخص بار، شاخص سرعت و فشار باد استاندارد را در کنار اعتبار برند و شرایط رانندگی خود در نظر بگیرید.